Có nên cất điện thoại của mẹ không? Câu trả lời thật lòng của một người con

Mẹ tôi bị sa sút trí tuệ, đang ở viện dưỡng lão. Ngày nặng nhất mẹ gọi tôi năm chục lần, rồi gọi anh chị em tôi, gọi chị họ tôi, gọi bất cứ số nào còn liên lạc được. Nên tôi không viết cái này từ bên ngoài nhìn vào.

Trước hết, khi nào cất là đúng

Tôi không định nói cất điện thoại lúc nào cũng sai. Nên cất, hoặc khóa lại thật chặt, khi:

Mẹ gọi 911 liên tục. Đây là lý do hay gặp nhất khi viện dưỡng lão đề nghị gia đình lấy điện thoại, và đó là lý do chính đáng. Đường dây cấp cứu là của chung, và gọi giả nhiều lần có thể khiến lần thật sự cần thì người ta không còn vội nữa.

Có dính tới tiền. Nếu mẹ đọc số thẻ cho người gọi tới, hay chuyển tiền cho ai đó mẹ tưởng là cháu mình, thì điện thoại không còn là chỗ dựa nữa mà thành cái cửa mở. Chuyện này phải xử lý ngay.

Mẹ gọi người lạ, hoặc gọi người đã xin đừng gọi nữa. Số cũ, số nhầm, chỗ làm ba chục năm trước. Chuyện này làm chính mẹ khổ chứ không riêng người ta.

Cuộc gọi làm mẹ sợ hơn là dịu lại. Có người bị sa sút trí tuệ càng nói điện thoại càng bứt rứt, nhất là về chiều tối. Nếu lần nào cúp máy mẹ cũng tệ hơn lúc đầu, thì cái điện thoại không làm được việc mình tưởng.

Nếu nhà bạn rơi vào mấy trường hợp đó, cứ cất đi và đừng áy náy một giây nào. Bạn đang bảo vệ mẹ.

Câu hỏi mà hầu như không ai hỏi trước

Đây là chỗ đã thay đổi cách nhà tôi xử lý chuyện này. Có hai vấn đề hoàn toàn khác nhau nhưng nhìn từ ngoài y hệt nhau, và một cách giải quyết không thể chữa được cả hai.

Chuyện an toàn hướng ra ngoài. Mẹ với tới những người không nên với tới, vào giờ gây phiền, về những thứ có thể mất tiền mất mặt. Chính cuộc gọi là mối nguy.

Chuyện cần hơi ấm hướng vào trong, tới cùng hai ba người, lặp đi lặp lại. Mẹ gọi, nghe giọng con, dịu được vài phút, rồi ký ức về cuộc gọi tan đi trong khi nỗi lo bên dưới vẫn nằm nguyên đó. Thế là nỗi sợ dâng lên lại, nguyên vẹn và mới tinh, và mẹ với tay tìm đúng cái vừa có hiệu quả. Với mẹ, lần nào cũng là lần đầu. Mẹ thật sự không đếm được.

Nếu là chuyện cần hơi ấm, cất điện thoại không giải quyết được gì. Nó làm điện thoại của mình ngưng reo, và tôi hiểu vì sao người kiệt sức lại chọn cách đó. Nhưng nỗi sợ đẩy những cuộc gọi kia vẫn còn nguyên và vẫn chưa được đáp lại, nên nó phải đi đâu đó. Theo nhà tôi và theo hầu hết những gì tôi đọc được, nó đi qua người gần nhất: y tá, hộ lý, bà cụ phòng bên, quầy trực. Vài tuần sau gia đình hay được báo là mẹ lo lắng cả ngày và cứ đi theo nhân viên.

Với một người mà chỗ dựa cuối cùng là nghe được giọng quen, mất điện thoại giống như cả nhà biến mất. Mẹ sẽ không nhớ Chủ nhật con có vô thăm. Mẹ chỉ thấy là mẹ không gọi được ai hết.

Nếu là chuyện cần hơi ấm thì làm gì

Thu hẹp cái điện thoại lại, đừng lấy đi.

Giới hạn người mẹ gọi được. Có dịch vụ điện thoại làm riêng cho người bị sa sút trí tuệ, chặn được cuộc gọi lặp, tắt chuông sau một giờ nhất định, chặn số lạ, mà vẫn để người nhà gọi tới gọi lui bình thường. Đây là con đường ở giữa mà ít gia đình nghe nói tới, và nó xử lý phần an toàn mà không lấy mất phần hơi ấm.

Làm cái điện thoại đơn giản hơn. Máy nút lớn có dán hình vài người thân dễ xài hơn điện thoại thông minh mà mẹ không còn bấm nổi, và tự nhiên cũng bớt luôn chuyện bấm lung tung.

Chia tiếng chuông ra. Trước khi mua gì hết, hỏi người trong nhà đã. Chỉ cần thêm hai người mỗi người giữ một buổi là mọi thứ đã khác. Không tốn đồng nào, và nên thử trước tiên.

Những số còn lại phải thật sự có người bắt máy. Phần này hay bị bỏ quên. Một hồi chuông rơi vào hộp thư thoại chỉ làm sâu thêm đúng nỗi sợ đã khiến mẹ gọi, và người đang sợ mà không gọi được ai sẽ bấm lại ngay lập tức. Làm gì thì làm, mấy số ít ỏi mẹ còn gọi được nên được trả lời tử tế, lần nào cũng vậy, bởi một người không mệt.

Cái cuối cùng đó là cái nhà tôi không giải quyết được bằng cố gắng, vì không có tình thương nào làm cho một người đi làm có mặt được năm chục lần một ngày. Đó là lý do tôi làm ra Everline, để nó trả lời mẹ bằng chính giọng tôi đã thu sẵn khi tôi không bắt máy được. Tôi kể vậy vì đó là đoạn kết thật của chuyện nhà tôi, không phải vì đó là câu trả lời cho nhà bạn.

Điều tôi muốn nói nếu mình ngồi cạnh nhau

Bạn được phép mong tiếng chuông ngưng lại. Điều đó không giống với mong mẹ đừng cần mình nữa, và cái áy náy chạy theo sau ý nghĩ đó không chứng minh điều gì ngoài chuyện bạn thương mẹ và bạn đang mệt.

Hãy hỏi mẹ gọi để làm gì. Nếu là với ra ngoài về phía nguy hiểm, cứ giới hạn lại, không cần xin lỗi ai. Nếu là với vào trong về phía bạn, thì đích đến không phải là ít cuộc gọi hơn. Đích đến là bàn tay với ra đó chạm được vào chỗ mềm, nhiều lần hơn số lần một mình bạn kham nổi.

Cả hai đều là chăm sóc tử tế. Chỉ một trong hai được giải quyết bằng cách cất điện thoại đi.