FROM KAT

Chiều tối mẹ gọi nhiều hơn: hội chứng hoàng hôn qua điện thoại

Kat, người sáng lập Everline

3 phút đọc

Nhiều nhà kể y một câu chuyện: ban ngày còn đỡ, cứ trời sập tối là điện thoại reo dồn. Nhà Kat cũng vậy. Có giai đoạn cứ đúng giờ cơm chiều là mẹ gọi, rồi gọi tiếp, rồi gọi nữa, tới khuya.

Nếu nhà bạn đang trong cảnh đó, chuyện này có tên, có lý do, và có mấy điều làm được.

Hội chứng hoàng hôn là gì

Người bị lẫn thường hoang mang hơn vào lúc chiều tối, tới mức hiện tượng này có tên riêng: hội chứng hoàng hôn, tây gọi là sundowning.

Không ai biết chắc hết lý do, nhưng nhìn từ phía mẹ thì dễ hiểu: sau một ngày, đầu óc mẹ đã mệt. Ánh sáng đổi làm căn nhà quen bỗng nhiều bóng lạ. Nhịp sinh học lẫn, nên trong người mẹ không rõ đang là chiều hay khuya. Và giờ đó cũng là giờ nhà vắng: con cháu về nhà riêng, cái ồn ào ban ngày rút đi, còn lại mình mẹ với nỗi lo.

Nỗi lo cần một chỗ để tựa. Điện thoại là chỗ gần nhất.

Nhìn từ đầu dây bên này

Với con, giờ đó cũng là giờ khó nhất: đang nấu cơm, đang tắm cho con nhỏ, vừa mới về tới sau một ngày làm. Chuông reo đúng cái giờ mình cạn pin nhất, và câu hỏi thì vẫn là câu hỏi hồi trưa.

Điều đáng nói ra cho rõ: mẹ không chọn giờ để làm khó con. Nỗi lo của mẹ dâng theo mặt trời lặn, vậy thôi. Hiểu được nhịp đó thì mình bớt giận, và bớt giận thì cuộc gọi ngắn lại.

Mấy điều nhà mình làm được

  • Mở đèn sớm, trước khi trời kịp nhá nhem, để căn nhà không đổi mặt đột ngột
  • Giữ buổi chiều của mẹ thật đều: giờ cơm cố định, cái gì quen thì giữ nguyên
  • Gọi cho mẹ trước giờ mẹ hay hoảng, để sự an tâm tới trước nỗi lo, thay vì rượt theo nó
  • Trả lời ngắn, ấm, dễ lặp lại; đừng đính chính giờ giấc hay nhắc mẹ vừa gọi rồi
  • Chia ca trong nhà nếu được, để một người không phải gánh nguyên buổi tối

Còn chuyện giấc ngủ, thuốc men, hay khi mẹ kích động nhiều về đêm, đó là chuyện để hỏi bác sĩ của mẹ. Tụi mình chỉ kể được phần kinh nghiệm chăm sóc.

Khi không ai bắt máy nổi

Có những buổi tối không ai trong nhà còn sức. Đó không phải là thất bại; đó là con người.

Everline sinh ra cho đúng những lúc đó. Mẹ bấm gọi như mọi khi, và nghe chính giọng của con bắt máy: dịu dàng, không vội, không cãi lại trí nhớ của mẹ, kiên nhẫn y như nhau ở cuộc gọi thứ nhất lẫn thứ mười của buổi tối. Sáng ra con đọc lại được từng cuộc trò chuyện. Cả nhà luôn được biết rõ Everline là gì, đó là nguyên tắc của tụi mình.

Nếu chiều tối nhà bạn đang nặng, đọc thêm vì sao mẹ gọi đi gọi lại, hay coi Everline làm việc ra sao. Còn thắc mắc gì thì nhắn tụi mình ở trang liên hệ, có người thật đọc và trả lời từng tin.

Những câu các gia đình hay hỏi

Vì sao cứ chiều tối là mẹ gọi điện thoại nhiều hơn?

Hiện tượng này phổ biến tới mức có tên riêng: hội chứng hoàng hôn. Khi trời nhá nhem, người bị lẫn thường mệt hơn sau một ngày, ánh sáng đổi làm không gian quen thành lạ, và nỗi lo dâng lên đúng lúc nhà cửa vắng hơn. Điện thoại là cây cầu gần nhất về phía an toàn, nên chuông reo dồn vào giờ đó.

Có cách nào giúp mẹ đỡ hoang mang lúc chiều tối không?

Nhiều nhà thấy đỡ khi buổi chiều của mẹ sáng đèn sớm hơn, đều đặn hơn: mở đèn trước khi trời kịp tối, giữ nếp ăn tối cố định, bớt tiếng tivi ồn ào, và nếu được thì gọi cho mẹ TRƯỚC giờ mẹ hay hoảng, để sự an tâm tới trước nỗi lo. Đây là kinh nghiệm chăm sóc, không phải lời khuyên y khoa; chuyện thuốc men và giấc ngủ nên hỏi bác sĩ của mẹ.

Mẹ gọi lúc 2-3 giờ sáng thì sao?

Với mẹ, lúc đó có thể không phải là nửa đêm; đồng hồ trong người mẹ lẫn rồi. Câu trấn an ngắn và ấm vẫn hiệu nghiệm hơn lời giải thích về giờ giấc. Và nếu chuông đêm đang vắt kiệt cả nhà, hãy tính tới việc chia ca trong nhà, hoặc để một giọng quen thuộc trả lời giùm khi không ai bắt máy nổi.

Đọc thêm

If the phone calls are the hard part, this is what I built.